«Μήπως το παιδί μου έχει χοληστερίνη και δεν το γνωρίζω;»

Σάββατο 10:30 πμ, βόλτα στο εμπορικό με την οικογένεια…

Όπως είναι λογικό το μέρος είναι γεμάτο παιδάκια κάθε ηλικίας. Μικρά ή μεγάλα, τρέχουν, φωνάζουν, γκρινιάζουν, κλαίνε ή τρώνε…

Φαγητό στο πόδι (καρότσι)

Τι τρώνε όμως; Μ’ ένα περαστικό βλέμμα αρχίζω να αναρωτιέμαι γι’ αυτά που βλέπω. Παιδάκια (σε καρότσι ή μη) να κρατάνε σακούλες με πατατάκια, γαριδάκια, croissant, σοκολάτες και γκοφρέτες, μπισκότα μεγαλύτερα… από το κεφάλι τους! Και δεν συνυπολογίζω τι γίνεται στο φαστφουντάδικο με τις κοτομπουκιές και τις τηγανητές πατάτες! Είναι να απορεί κανείς, πότε επιδεινώθηκε τόσο η διατροφή μας, που διέλυσε και την αντίστοιχη των παιδιών μας;

girl-donought

Δεν είναι περίεργο λοιπόν που πλέον ανακαλύπτουμε κρούσματα υψηλής χοληστερίνης σε παιδιά ηλικίας μόλις 3 ετών. Άλλωστε, η αύξηση των επιπέδων της χοληστερίνης τείνει να περνά απαρατήρητη, επειδή δεν προκαλεί συμπτώματα για αρκετά χρόνια.

Για το λόγο αυτό, είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζουμε τα επίπεδά της στο παιδί, ειδικά αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό υψηλής χοληστερόλης ή πρόωρης καρδιοπάθειας.

Στην κατεύθυνση αυτή, ερευνητικά δεδομένα υπογραμμίζουν ότι η καρδιαγγειακή νόσος έχει τις ρίζες της στην παιδική ηλικία. Ελέω της δραματικής αύξησης της παιδικής παχυσαρκίας στη χώρα μας, όλο και περισσότερα παιδιά τίθενται σε κίνδυνο.

Τι είναι και πως δημιουργείται η χοληστερίνη;

Η χοληστερόλη (σ.σ. επιστημονικός όρος για τη χοληστερίνη) παράγεται από το ήπαρ (σ.σ. περίπου 1000mg/μέρα), βοηθάει στο σχηματισμό και την προστασία των νευρώνων, είναι δομικό συστατικό των ιστών των κυττάρων (επενδύοντας την κυτταρική μεμβράνη και προσθέτοντας σε αυτή αδιάσπαστη δομή και λειτουργικότητα) και συμμετέχει στο μεταβολισμό ορισμένων ορμονών. Την υπόλοιπη ποσότητα που κυκλοφορεί στο αίμα μας την προσλαμβάνουμε μέσω του φαγητού. Αν και τα λαχανικά, φρούτα και δημητριακά δεν περιέχουν χοληστερόλη, τα ζωικά προϊόντα έχουν επαρκή ποσότητα αυτής: κρόκοι αυγών, κρέας, πουλερικά, θαλασσινά, γαλακτοκομικά προϊόντα (συμπεριλαμβανομένου του γάλακτος, τυριού και παγωτού).

Πως αυξάνει και πότε γίνεται επικίνδυνη;

Στα υψηλά επίπεδα χοληστερόλης συμβάλλουν η διατροφή (πλούσια σε λίπη, ιδίως κορεσμένα και τα trans-λιπαρά οξέα), η κληρονομικότητα (τουλάχιστον ένας γονιός με υψηλά επίπεδα χοληστερίνης) και η παχυσαρκία (κακή διατροφή και έλλειψη άσκησης). Τα παιδιά που είναι σωματικά δραστήρια, τρώνε υγιεινά τρόφιμα, δεν έχουν οικογενειακό ιστορικό υψηλής χοληστερόλης, και δεν είναι υπέρβαρα κατά πάσα πιθανότητα δεν έχουν και υψηλή χοληστερόλη.

Τι πρέπει να προσέξω; 

Προληπτικά, συστήνεται έλεγχος επιπέδων χοληστερόλης σε παιδιά, από την ηλικία των 2 ετών (και όχι αργότερα από 10ο έτος) όταν:

  • ο ένας γονέας έχει ολική χοληστερόλη μεγαλύτερη από 240 mg/dl
  • έχουν οικογενειακό ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου πριν από την ηλικία των 55 ετών για τους άνδρες και 65 ετών για τις γυναίκες
  • έχουν άγνωστο οικογενειακό ιστορικό
  • είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα
  • έχουν πρόσθετους παράγοντες κινδύνου, όπως ο διαβήτης, η υψηλή πίεση του αίματος, ή το κάπνισμα (παθητικό).

table1

Τι σημαίνει η διατροφική παρέμβαση και πόσο θα απαιτηθεί αλλαγή στις διατροφικές συνήθειες ολόκληρης της οικογένειας ;

Καταρχήν, ελέγξτε ως γονιός τα δικά σας επίπεδα χοληστερόλης σας. Αν είναι υψηλά, ελέγξτε και τα  αντίστοιχα επίπεδα του παιδιού. Αν χρειάζεται παρέμβαση, θα πρέπει να κάνετε την υγιεινή διατροφή οικογενειακή υπόθεση. Ιδανικά, θα ήταν καλό να σχεδιαστεί ένα εξατομικευμένο πλάνο παρέμβασης, τόσο για το παιδί, όσο και για την υπόλοιπη οικογένεια.

Ξεκινάμε λοιπόν να μειώσουμε τη συνολική πρόσληψη λίπους στη διατροφή του παιδιού. Γι’ αυτό, πρέπει να χρησιμοποιήσουμε ελαιόλαδο για το μαγείρεμα και μαλακή μαργαρίνη για επιτραπέζια χρήση – φτωχή σε κορεσμένα λιπαρά.

Επιλέγουμε γαλακτοκομικά προϊόντα χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά και περιορίζουμε τα προπαρασκευασμένα τρόφιμα. Διαβάζουμε πάντα τις διατροφικές ετικέτες των συσκευασμένων τροφίμων, ώστε να περιορίσουμε την πρόσληψη χοληστερόλης, κορεσμένων και τα trans-λιπαρών οξέων.

Στη συνέχεια βελτιώνουμε την ποιότητα της διατροφής του, επιλέγοντας άπαχο κρέας και εναλλακτικές επιλογές λαχανικών, ψαριών, οσπρίων (ξερά φασόλια, μπιζέλια και φακές) και σόγιας. Ομοίως προσπαθούμε να αυξήσουμε την κατανάλωση φρούτων, λαχανικών και δημητριακών ολικής αλέσεως.

Στην περίπτωση που η αυξημένη χοληστερόλη συνυπάρχει με υψηλές τιμές τριγλυκεριδίων, θα πρέπει να περιορίσουμε σημαντικά τα ποτά και τα τρόφιμα με πρόσθετα σάκχαρα.

Επιπλέον, η άσκηση βοηθά στην αύξηση των επιπέδων HDL-C στο αίμα. Τα παιδιά ηλικίας 2 ετών (και άνω) και οι έφηβοι θα πρέπει να είναι σωματικά δραστήρια για τουλάχιστον 60 λεπτά ημερησίως.

Ωστόσο, επειδή τα παιδιά δεν επιδέχονται εύκολα αλλαγές – ειδικά στο φαγητό τους – είναι προτιμότερο να εκπαιδευτούν διατροφικά, απ΄το να μπουν σε «δίαιτα». Ειδικά τα παιδιά σχολικής ηλικίας, πρέπει να μάθουν να αποφεύγουν τα λιπαρά snack του κυλικείου, ώστε να μην αναιρούν την προσπάθεια που κάνουν εντός σπιτιού.

Βιβλιογραφία (References)

Ernst ND, and E Obarzanek. Child health and nutrition: obesity and high blood cholesterol. Prev Med. 1994 Jul;23(4):427-36.

Gidding SS. Preventive pediatric cardiology. Tobacco, cholesterol, obesity, and physical activity. Pediatr Clin North Am. 1999 Apr;46(2):253-62.

Hollar D, Messiah SE, Lopez-Mitnik G, Hollar TL, Almon M, and AS Agatston. Healthier options for public schoolchildren program improves weight and blood pressure in 6- to 13-year-olds. J Am Diet Assoc. 2010 Feb;110(2):261-7

Yajnik CS. The lifecycle effects of nutrition and body size on adult adiposity, diabetes and cardiovascular disease. Obes Rev. 2002 Aug;3(3):217-24.

Μοιραστείτε το περιεχόμενο της σελίδας ...
Email this to someonePrint this pageShare on Facebook48Share on Google+1Share on LinkedIn1Tweet about this on Twitter

Tags: , , , , , , , , , , , , , ,