Πόσο καλά γνωρίζετε τον προδιαβήτη και το φαινόμενο αντίστασης στην ινσουλίνη;

Πολλοί από εμάς αποδίδουμε την αύξηση (ή τη δυσκολία μείωσης) βάρους στο κακό φαγητό, στην καθιστική ζωή ή στον «αργό» μεταβολισμό. Κάνοντας γενικές εξετάσεις το μόνο που προκύπτει είναι μια υψηλά φυσιολογική τιμή σακχάρου στο αίμα.

«Καλά είμαι, ευτυχώς δεν έχω κάτι», λέμε και αγνοούμε το πρώτο… καμπανάκι. Μήπως όμως δε είναι τόσο απλά τα πράγματα;

«Μα, δεν έχω συμπτώματα…»

Η αντίσταση στην ινσουλίνη εμφανίζεται πολύ πριν την εκδήλωση – διάγνωση διαβήτη τύπου 2 (σ.σ. μη εξαρτώμενου από την ινσουλίνη), αλλά συνεχίζει και μετά να είναι κομμάτι του προβλήματος. Θεωρείται πλέον ότι ερμηνεύει την εκδήλωση διαβήτη τύπου 2.

Δεν έχει από μόνη της συμπτώματα, όταν δεν εκδηλώνεται μαζί με προδιαβήτη ή σακχαρώδη διαβήτη. Ακόμα και τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα είναι φυσιολογικά, σε συνθήκες ινσουλινοαντίστασης.

Πως δημιουργείται η αντίσταση στην ινσουλίνη;

Η παθογένεσή της, παραμένει ακόμα πολύπλοκη και μη πλήρως κατανοητή. Ξεκινά με το πάγκρεας να παράγει περισσότερη ινσουλίνη, για να διατηρηθούν σταθερά τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα, κάτι που δεν έχει από μόνο του συμπτώματα. Ως συνέπεια, η υπερπαραγωγή ινσουλίνης διατηρείται ως αντιστάθμισμα της αντίστασης στις δράσεις αυτής, αλλά και ως σήμα στο ήπαρ να μην απελευθερώσει επιπλέον γλυκόζη (αποθηκευμένη ως γλυκογόνο)στο αίμα. O λόγος που δεν δίνει συμπτώματα είναι ότι το σώμα προσαρμόζεται, ώστε να διατηρεί τελικά σε φυσιολογικά πλαίσια τη γλυκόζη στο αίμα.

sugar-bloodtest

Τι διαφορά έχει η αντίσταση στην ινσουλίνη με τον προδιαβήτη;

Ωστόσο, η ινσουλινοαντίσταση μπορεί ακολούθως να συνοδευτεί με τα επίμονα, υψηλότερα επίπεδα γλυκόζης του προδιαβήτη, αλλά τελικά και την εμμένουσα υπεργλυκαιμία του διαβήτη τύπου 2.

Η αντίσταση στην ινσουλίνη δεν προκαλεί από μόνη της αυξημένη γλυκόζη νηστείας  (σ.σ. πρωινή μέτρηση), ενώ η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη ανέρχεται κάτω από 5.7%. Η διαφορά της με τον προδιαβήτη είναι ότι ο τελευταίος χαρακτηρίζεται από υψηλή τιμή γλυκόζη νηστείας 100-125mg/dl και γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη μεταξύ από 5,7-6,4%.

Αντίθετα, ο διαβήτης τύπου 2 εκδηλώνει πλέον συμπτώματα (π.χ. συχνοουρία, δίψα), πρωινό σάκχαρο μεγαλύτερο από 126 mg/dl και γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη μεγαλύτερη από 6,5%.

Πως θα ξέρω αν κινδυνεύω;

Είναι δεδομένο ότι η καθιστική ζωή, η υπέρταση, η υψηλή χοληστερίνη, η (κεντρικού τύπου) παχυσαρκία, το αυξημένο κοιλιακό λίπος και το οικογενειακό ιστορικό διαβήτη ή διαβήτη κύησης αυξάνουν σημαντικά τις πιθανότητες εκδήλωσης/ εγκατάστασης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Κάποιοι από αυτούς τους παράγοντες κινδύνου αφορούν επίσης και την καρδιαγγειακή νόσο, ως αποτέλεσμα παχυσαρκίας και συσσώρευσης σπλαχνικού (κοιλιακού) λίπους. Επιπλέον, πολλά από τα ενδοκρινολογικά προβλήματα που βασανίζουν τις γυναίκες (π.χ. σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών) καταλήγουν να προκαλούν αντίσταση στις δράσεις της ινσουλίνης.

Για το λόγο αυτό, προτείνεται ότι όλοι οι υπέρβαροι άνω των 45 ετών, θα πρέπει να εξετάζονται για τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Όσοι επίσης είναι κάτω από τα 45, άλλα έχουν κάποιο-ους από τους παραπάνω παράγοντες κίνδυνου, θα πρέπει επίσης να ελέγχονται.

image-20150227-16160-1850qbf

Υπάρχει θεραπεία;

Δεν θεραπεύεται ξεχωριστά, αλλά σχεδιάζεται πρόληψη των κινδύνων για τα επόμενα 5 με 10 χρόνια, μέσω αλλαγής του τρόπου ζωής/διατροφής και ιατρικής-διαιτολογικής παρακολούθησης.

Όλοι όσοι έχουν λοιπόν υψηλή γλυκόζη αίματος, ινσουλινοαντίσταση, προδιαβήτη, παχυσαρκία ή μεταβολικό σύνδρομο, μπορούν να μειώσουν τις πιθανότητες εκδήλωσης πλήρους διαβήτη τύπου 2, παίρνοντας κάποια προληπτικά μέτρα.

Κι όμως αναστρέφεται…

Σύμφωνα με τον Αμερικανικό Καρδιολογικό Σύλλογο, σχεδόν οι μισοί άνθρωποι με υψηλό σάκχαρο αίματος καταλήγουν να εκδηλώσουν σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, εντός μια δεκαετίας (7). Κάτι βέβαια, που σημαίνει ότι οι άλλοι μισοί κατάφεραν να αντιστρέψουν την πορεία προς διαβήτη.

Για να γλιτώσουμε λοιπόν από τα φάρμακα απαιτείται αλλαγή της καθημερινότητας μας, ώστε να αναστρέψουμε την αντίσταση στις δράσεις της ινσουλίνης. Η οποία αλλαγή ορίζεται από τη στοχευμένη αύξηση της δραστηριότητάς μας (ώστε να εμπίπτει ως άσκηση), την απαραίτητη (διατροφική) εκπαίδευση, αλλά και την προσαρμογή του φαγητού στις ανάγκες μας.

Επειδή συνήθως η ινσουλινοαντίσταση συχνά μεταφράζεται ως αδυναμία απώλειας βάρους – άσχετα αν κρίνεται απαραίτητη – η όποια παρέμβαση πρέπει να είναι απόλυτα εξατομικευμένη και σύμφωνη με τα αντίστοιχα πρωτόκολλα.

 

Βιβλιογραφία (References)

Αmerican Heart Association, Prevention and Treatment for Pre-diabetes. Available at: http://www.heart.org/HEARTORG/Conditions/Diabetes/AboutDiabetes/Prevention-and-Treatment-for-Pre-diabetes_UCM_461557_Article.jsp#.VthCqX2LQdU

Αmerican Heart Association, About Pre-diabetes. Available at: http://www.heart.org/HEARTORG/Conditions/Diabetes/AboutDiabetes/About-Pre-diabetes_UCM_461494_Article.jsp#.VthJOX2LQdV

Diabetes Forecast, Understanding insulin resistance. Available at: http://www.diabetesforecast.org/2011/jun/understanding-insulin-resistance.html

Diamanti-Kandarakis E. Insulin resistance in PCOS. Endocrine. 2006 Aug;30(1):13-7.

Matsuda M, Shimomura I. Roles of oxidative stress, adiponectin, and nuclear hormone receptors in obesity-associated insulin resistance and cardiovascular risk. Horm Mol Biol Clin Investig. 2014 Aug;19(2):75-88. doi: 10.1515/hmbci-2014-0001.

Mayer B. Davidson. Metabolic Syndrome/Insulin Resistance Syndrome/Pre-Diabetes. New section in Diabetes Care. Diabetes Care November 2003; 26 (11): 3179

Paneni F, Costantino S, Cosentino F. Insulin resistance, diabetes, and cardiovascular risk. Curr Atheroscler Rep. 2014 Jul;16(7):419. doi: 10.1007/s11883-014-0419-z.

Μοιραστείτε το περιεχόμενο της σελίδας ...
Email this to someonePrint this pageShare on Facebook57Share on Google+0Share on LinkedIn3Tweet about this on Twitter

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , ,