Ποσό έτοιμος (σαν γονιός) είσαι, μια εβδομάδα πριν αρχίζουν τα σχολεία;

Μια εβδομάδα πριν αρχίσουν τα σχολεία. Τι είναι το πρώτο πράγμα που κάνεις συνήθως σαν γονιός; Να βάλεις νωρίτερα τα παιδιά για ύπνο, αλλά και να τα ξυπνήσεις και νωρίτερα το πρωί, για να μπουν πιο ομαλά στη… ρουτίνα. Είναι όμως ο καλύτερος τρόπος γα να προετοιμάσεις το παιδί για το σχολείο, μετά από ένα καλοκαίρι ανεμελιάς;

Πόσο ύπνο χρειάζεται το παιδί;

Παιδιά διαφορετικών ηλικιών πρέπει να συμπληρώσουν και διαφορετικές ώρες ύπνου ημερησίως, συμπεριλαμβανομένης και της μεσημεριανής ανάκλησης. Σύμφωνα με ανασκόπηση του Journal of Clinical Sleep Medicine (1), τα βρέφη 4-12 μηνών χρειάζονται 12-16 ώρες ύπνου/μέρα, τα παιδιά 1-2 ετών 11-14 ώρες/μέρα, τα παιδιά 3-5 ετών 10-13 ώρες/μέρα, τα παιδιά 6-12 ετών 9-12 ώρες/μέρα, ενώ οι έφηβοι 13-18 ετών χρειάζονται 8-10 ώρες/μέρα. Φαίνεται μάλιστα πως οι έφηβοι δεν κοιμούνται αρκετά, 7-7.5 ώρες τη νύχτα κατά μ.ο.

Κάτι που σημαίνει ότι πρέπει να τροποποιήσουμε τις συνθήκες γύρω από την ώρα κατάκλισης. Απαιτείται λοιπόν ένα δροσερό, σκοτεινό, άνετο δωμάτιο, χωρίς ανοιχτές οθόνες: είτε πρόκειται για υπολογιστή είτε για tablet/κινητό. Η μπλε ακτινοβολία από τις οθόνες επηρεάζει την ικανότητα παραγωγής μελατονίνης, που ρυθμίζει το χρόνο και την ποιότητα ύπνου – μεταξύ άλλων (2). Μην υποτιμάς ένα 30λέπτο πριν κοιμηθείς με το tablet, στην πραγματικότητα είναι 3,5 ώρες «χαμένου» ύπνου μέσα στην εβδομάδα.

Ωστόσο, μην προσπαθήσεις να τα πείσεις να πάνε για ύπνο νωρίτερα, γιατί «δεν θα σηκώνονται το πρωί». Δεν θα γίνει κάτι τέτοιο, εκτός αν είναι πραγματικά κουρασμένα το βράδυ. Οπότε, 1-2 εβδομάδες πριν αρχίσει το σχολείο ξεκίνα να τα σηκώνεις νωρίτερα το πρωί ώστε σταδιακά να τροποποιηθεί το βιολογικό τους ρολόι (1).

Είτε αδημονεί, είτε αγχώνεται για το νέο ξεκίνημα…

Μια πολύ απλή κίνηση, όπως το να πας με τα παιδιά να ψωνίσετε τα απαραίτητα για το σχολείο, μπορεί να τα κάνει να αδημονούν για την επιστροφή στα θρανία. Το να διαλέξουν συγκεκριμένα αντικείμενα (π.χ. τετράδια, κασετίνα, μολύβια, σάκα κ.α.) τους δίνει μια αίσθηση ελέγχου και μια γλυκιά προσμονή.

Υπάρχουν και εκείνα τα παιδάκια που αγχώνονται υπερβολικά για το νέο ξεκίνημα. Σε αυτήν την περίπτωση, εκτός από ψυχραιμία και υπομονή, καλό θα ήταν να δοκιμάσεις στο παιδί δυο τρία πράγματα που μπορεί όντως να το χαλαρώσουν (3,4):

  • Βάλε το παιδί να συγκεντρωθεί στην αναπνοή του, να πάρει βαθιές ανάσες «από την κοιλιά» και να εκπνεύσει από τη μύτη. Είναι ένας απλός τρόπος να καλμάρει το άγχος του, που εντείνεται με τις μικρές κοφτές ανάσες.
  • Τα παιδιά που δεν εκφράζουν εύκολα τα συναισθήματα τους, μπορούν πάντα να διοχετεύσουν την πίεση τους μέσω τέχνης (σ.σ. συνηθέστερα ζωγραφική για τα παιδιά). Μόνο και μόνο η αισθητηριακή εμπειρία της δημιουργίας σε απορροφά και σε κρατά στη στιγμή.  
  • Τέλος, να θυμάσαι ότι στη δύσκολη στιγμή που το παιδάκι έχει καταβληθεί από το άγχος, η απαλή αλλά σταθερή πίεση (σαν αγκαλιά) με ένα απαλό ύφασμα/ πετσέτα, μπορεί να μειώσει σημαντικά την ένταση του. Μπορείς επίσης να δοκιμάσεις να τυλίξεις το παιδί με μια κουβέρτα όπως φασκιώνουμε τα μωρά. Είναι μια τεχνική που εφαρμόζεται συχνά στα παιδιά με αυτισμό.

Στροφή στην ποιότητα…

Δεν λέω, στις διακοπές θα αφήσεις τα παιδιά να κάνουν και να φάνε κάτι παραπάνω ή διαφορετικό. Όταν όμως γυρίσετε πίσω, πρέπει να εξηγήσεις γιατί οι κανόνες της οικογένειας αλλάζουν σε σχέση με το καλοκαίρι. Επικεντρώσου στα θετικά και βάλε τα παιδιά να διαλέξουν από μια λίστα «συμφωνημένων φαγητών» (5). Το ότι δεν έχουμε καρπούζι και πεπόνι το φθινόπωρο π.χ., δεν σημαίνει ότι κόβουμε τα φρούτα. Βγαίνουν π.χ. τα μήλα και τα αχλάδια για τ’ αντικαταστήσουν.

Για ό,τι αφορά τη διατροφή στη σχολική ηλικία θα μιλήσουμε μαζί στο προσεχές online σεμινάριο. Μέχρι τότε όμως, θα σου δώσω τις βασικές γραμμές. Ίσως λοιπόν το σημαντικότερο είναι να ξεκινήσουν με  καλό πρωινό π.χ. γάλα με δημητριακά (χωρίς ζάχαρη) και ένα φρούτο. Από εκεί και πέρα, χρειάζεται μια έξυπνη επιλογή για κολατσιό, (και όχι πατατάκια, γλυκά ή σοκολάτες), αλλά και καλή τοποθέτηση του φαγητού στο σπίτι (5,6). Θυμάσαι τη φρουτιέρα της γιαγιάς; Είναι ένα πολύ καλό εργαλείο για να βλέπουν και να καταναλώσουν περισσότερο φρούτα τα παιδιά, αντί για μπισκότα και γλυκάκια μετά το σχολείο.

Στη λογική αυτή, η καλύτερη κίνηση που έχεις να κάνεις είναι να βγάλεις τη ζάχαρη από το σπίτι (5). Ούτως ή άλλως, θα βρει αρκετή στο δρόμο του, στο σχολείο και στα σπίτια των φίλων του…

Τέλος, αυτό που πρέπει να θυμάσαι πάντα είναι να επιβραβευτείς λεκτικά τα παιδιά, όχι με φαγητό (5,6). Δεν είναι μόνο ότι αυτό-αναιρείσαι, θα προσαρμοστεί η συμπεριφορά του παιδιού έτσι ώστε να πάρει τελικά αυτό που θέλει, π.χ. το γλυκό, χειραγωγώντας εσένα εν τέλει…


Ευχαριστώ πολύ για το χρόνο που επενδύσατε να διαβάσετε την αρθρογραφία μου! Αν θέλετε να ενημερώνεστε για κάθε νέο μου άρθρο, ελάτε να συνδεθούμε στο Facebook, κάνοντας “like” την προσωπική μου σελίδα στο σύνδεσμο http://www.facebook.com/milessisgeorge  ή σε οποιοδήποτε από τα άλλα κοινωνικά δίκτυα που έχω παρουσία και βρίσκονται στο τέλος (footer) της σελίδας. Σας ευχαριστώ, Γιώργος Μίλεσης.

References

  1. Blunden S, Rigney G. Lessons Learned from Sleep Education in Schools: A Review of Dos and Don’ts. J Clin Sleep Med. 2015 Jun 15; 11(6):671-80
  2. N Cain, and M Gradisar. Electronic media use and sleep in school-aged children and adolescents: A review. Sleep Medicine 2010; 11(8): 735-742
  3. King NJ, et al. Cognitive‐Behavioral Treatment of School‐Refusing Children: A Controlled Evaluation. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry. 1998; 37(4): 395-403
  4. King NJ, and GA Bernstein. School Refusal in Children and Adolescents: A Review of the Past 10 Years. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry. 2001; 40 (2): 197-205
  5. Rampersaud GC, et al. Breakfast Habits, Nutritional Status, Body Weight, and Academic Performance in Children and Adolescents. Journal of the American Dietetic Association. 2005; 105 (5): 743-760
  6. Gidding SS, et al. Dietary Recommendations for Children and Adolescents: A Guide for Practitioners. Pediatrics 2006; 117(2): 544-559

Μοιραστείτε το περιεχόμενο της σελίδας ...
Email this to someonePrint this pageShare on Facebook67Share on Google+0Share on LinkedIn2Tweet about this on Twitter

Tags: , , , , , , , , , , ,